ساڵیادی هەڵبژاردنی پەرلەمانی کوردستان و مەترسییەکانی سەر هەرێم

دامەزراندنی قەوارەی هەرێم و هەڵبژاردنی پەرلەمانی کوردستان و دروستکردنی حکومەتی هەرێم، دەرەنجامی کارلێکی کۆمەڵێک فکتەری نێودەوڵەتی و ئیقلیمی و ناوخۆیی ئاڵۆز بو، هەر لە لەبەریەک هەڵوەشانەوەی بلۆکی سۆسیالیستی و کۆتایی هاتنی جەنگی ساردەوە بگرە تا شکستی رژێمی سەدام لە جەنگی کوێت و، راپەڕین و کۆڕەو و، دەستوەردانی مرۆیی و دەرچونی بڕیاری (٦٨٨) لە ئەنجامی ئەو کەشە نێودەوڵەتییەی هاتە کایەوە لە بانگەشە بۆ سیستمێکی نوێی نێودەوڵەتیی دامەزراو لەسەر پاراستنی مافەکانی مرۆڤ، بڵاوکردنەوەی دیموکراسی، باڵادەستیی سیستمی سەرمایەداری و بازاڕی ئازاد.
لە ئەنجامی هەمو ئەمانەش دەرفەتێک رەخسا بۆ ئەوەی ناکۆکیی سەرکردەکانی بەرەی کوردستانی لەسەر دەرەنجامی گفتوگۆکان لەگەڵ رژێمی بەعس، بکێشێت بۆ ئەنجامدانی هەڵبژاردنێکی گشتی و هەڵبژاردنی پەرلەمانی کوردستان.
خەڵکی کوردستان پێش سی و چوار ساڵ لەمەبەر بۆ رەتکردنەوەی رژێمی دیکتاتۆری و بە هیوایەکی زۆرەوە، بەشێوەیەک کە نمونەی لە دونیادا کەم بو، بە جۆش و خرۆشەوە بەرەو سندوقەکانی دەنگدان رۆشتن، ئامانجیان بو کە سیستمێکی جیاواز لەو رژێمە دروست بکەن کە جینۆسایدی کردن و هەوڵی سڕینەوەی دابون. هەر ئەمەش دڵخوازی کۆمەڵگەی نێودەوڵەتی بو کە (عێراقێکی تر) لە هەرێمی کوردستان بێتە کایەوە بۆ رەواجدان بەو گۆڕانکارییانەی دەیانەویست بێتە کایەوە.
بەڵام بەداخەوە سەرهەڵادانی شەڕی ناوخۆ، کە تا بە ئێستاش ئاسەوارەکانی بەردەوامە، ئەو هیوا و ئاوات و ئامانجانەی ناکام کرد و، هەر زو پەرلەمانی کوردستانی ئیفلیج کرد و، سەرباری هەوڵەکانی (ئۆپۆزسیۆن)یش لە (٢٠٠٩ بۆ ٢٠١٥) نەتوانرا ژیانی بەبەردا بکرێتەوە.
ئێمە چ لە بزوتنەوەی گۆڕانی پێشو لە سەردەمی کاک نەوشیروان، چ لە کاتی سەرۆکایەتی کردنی پەرلەماندا، بە دیدێکی نیشتیمانسازییەوە هەوڵماندا بە بەهێز کردنی دامەزراوەکانی هەرێم و لەناوکرۆکیشیاندا پەرلەمانی کوردستان، لەناوەوە هەرێمی کوردستان بەهێز بکەین لەبەرامبەر مەترسیی و ئاڵنگارییە دەرەکییەکان و، لەهەمان کاتیشدا نامۆیی نێوان ئەو دامەزراوانە و خەڵک نەهێڵین و بیانخەینە خزمەتی هاوڵاتییانی کوردستانەوە. بەڵام دەسەڵاتە حیزبییە دیفاکتۆکانی هەرێم ئەوەیان پێقەبوڵ نەکرا و، دواجاریش ماسکی ناڕاستی دیموکراسیی هەرێمیان دڕاند و، پەرلەمانی کوردستانیان بۆ ماوەی دو ساڵ داخست تا جارێکی تر نەتوانێت لە دەرەوەی ئەو نۆرمانەی ئەوان دەیانەوێت کار بکات.
دەرەنجامی هەمو ئەمانەش ئەو هاوڵاتییانەی کە لە ڕەوێکی ملیۆنی دا لە ١٩ی ٥ی ١٩٩٢ دا روەو سندوقەکانی دەنگدان رۆشتن، ئێستا زۆرینەیان بڕوایان بەم شێوازی حوکمڕانییەی هەرێم نەماوە و، سەرباری هەڕەشە و ترساندن و تەزویریش لە نیوە کەمتریان بەشداری لە هەڵبژاردنەکان ئەکەن و، ئەوەش دۆخی پەرلەمانی کوردستان و حوکمڕانیی هەرێمە کە لە لێواری هەڵوەشاندنەوەدایە.
ئێستا پاش ئیفلیج بونی زیاتری دامەزراوەکانی هەرێم و، هەڵوەشانەوەی زیاتری یەکگرتوویی روکەشی هەرێم، دەبێت هۆشیار بین کە زۆربەی ئەو هەلومەرجە نێودەوڵەتییەی بویە فاکتەری یەکلاکەرەوە بۆ سەرهەڵدانی هەرێم، گۆڕاون و، لەم دۆخە ناجێگیرەی رۆژهەڵاتی ناوەڕاست و، داخرانی زیاتری دەوڵەتانی رۆژاوا بەرەو ناوخۆ و بەرژەوەندییە نەتەوەییەکانیان، دوور نییە هەر گۆڕانکارییەکی ناوخۆیی و ئیقلیمی و نێودەوڵەتی، هەرێمی کوردستان بەرەو هەڵدێر بەرێت. دەبێت ئەوەش بزانین کە مەرج نییە دەستەبەرە دەستورییەکانیش لە هەمو بارێکدا هەرێم بپارێزن.
کەڵەکە بونی قەیرانە سیاسی، ئابوری، داراییەکانی حوکمڕانیی هەرێم لەناوەوە هەرێمی پوکاندۆتەوە بە شێوەیەک کە رەنگە بەرگەی هاتنەکایەی هەر کەشێکی نەگونجاوی دەرەکی نەگرێت. هەربۆیەش چارەسەری نیوەناچڵی وەک کاراکردنەوەی ڕوکەشی پەرلەمان و حکومەتی هەرێم لەژێر هەژمونی تاکلایەنەی تاکە حیزبێک چارەسەری دۆخی هەرێم ناکات. هەروەها بە یاسایی کردنی دۆخی دیفاکتۆی دو ئیدارەیی هەرێمیش لەم دۆخە پڕ ئاڵنگارییەی ناوچەکە، دیسانەوە ڕاکردنە بەرەو پێشەوە و، مەرجیش نییە هەرێم بگەڕێنێتەوە بۆ سەردەمی (دو حکومەتی)ی ساڵانی ١٩٩٦ بۆ ٢٠٠٦، بەڵکو دەستبردن بۆ ئەو بژاردەیە رەنگە هەرێم هەڵوەشێنێت!
چارەسەری کێشەکانی هەرێم بە پاکێجێک دەکرێت کە هەرێم یەکبخات و هەولێر بکاتە پایتەختی هەموان، دامەزراوەکانی زیندو بکاتەوە، هێزی چەکدار و ئەمنی و هەوڵگریی نیشتیمانی و ناحیزبیی بۆ دروست بکات، دادگەکانی سەربەخۆ و بێلایەن بکات و بەدوری بکات لە کاری نایاسایی، ئابوری و داراییەکەی نیشتیمانی و شەفاف بکات. ئەمانە پێکەوە هەرێم لە مەترسیییە ناوخۆیی و دەرەکییەکان ئەپارێزێت، وەگەرنا داهاتویەکی نادیار چاوەڕوانی ئەم رژێمی حوکڕانییەی ئێستای هەرێمە.