چاویارنیوز – دوای نزیکەی دە ساڵ لە هاوکاری بەرفراوان لە نێوان ئەمریکا و هێزەکانی سوریای دیموکرات (هەسەدە)، نیشانەکانی گۆڕانکاری لە ڕێبازی واشنتۆن بەرامبەر بە کوردەکانی سوریا لە گەشەکردندان؛ گۆڕانکارییەک کە زۆرێک لە چاودێران بە کۆتایی هاتنی وردە وردەی هاوپەیمانییەکی ستراتیژی و دەستپێکردنی قۆناغێکی نوێ لە هاوکێشە ئەمنییەکانی باکوور و ڕۆژهەڵاتی سوریادا دەزانن.
هێزەکانی سوریای دیموکرات کە لە ساڵانی ڕابردوودا بوونە گرنگترین هاوبەشی مەیدانی ئەمریکا لە شەڕی دژی گروپی تیرۆریستی داعش، ئێستا ڕووبەڕووی بارودۆخێک بوونەتەوە کە بە شێوەیەکی جددی ناڕوونییان هەیە سەبارەت بە داهاتووی سیاسی و ئەمنی ناوچەکانی ژێر دەسەڵاتی خۆیان.
دە ساڵێک لە هاوکاری؛ لە بەرەنگاربوونەوەی داعشەوە بۆ گۆڕینی هاوکێشەکان
لەگەڵ دەستپێکردنی شەڕی داعش، ئەمەریکا بەشێکی سەرەکی ستراتیژی خۆی لە سوریا لەسەر بنەمای هاوکاری لەگەڵ هێزە کوردییەکان و هێزەکانی SDF دانا. ئەم هاوکارییە وایکردووە کە هێزی ئاسمانی دیموکراتی کوردستان ببێتە یەکێک لە گرنگترین یاریزانە مەیدانییەکان لە باکور و ڕۆژهەڵاتی سوریا و بەشێکی زۆری ئەو ناوچەیەی کە پێی دەوترێت ڕۆژهەڵاتی فورات کۆنترۆڵکردووە.
بەڵام پێشهاتەکانی ئەم دواییە نیشان دەدەن کە ئەولەویەتەکانی ئەمریکا لە سوریا لە گۆڕاندان. دانوستان و ڕێککەوتنەکانی نێوان واشنتۆن و حکومەتی کاتی سوریا، هەروەها بە لەبەرچاوگرتنی نیگەرانییە ئەمنییەکانی تورکیا، بووەتە هۆی ئەوەی کە ڕۆڵ و پێگەی پارتی دیموکراتی کوردستان لە هاوکێشەکانی داهاتووی سوریادا ڕووبەڕووی ئاستەنگی جددی ببێتەوە.
زۆرێک لە چالاکوانان و بزووتنەوە سیاسییەکانی کورد ئەم پرۆسەیە بە دووبارەبوونەوەی ئەزموونی مێژوویی ئەمریکا دەزانن کە وازی لە هاوپەیمانە کوردەکان هێناوە؛ ئەزموونێک کە پێشتر لە خاڵە جیاوازەکانی مێژووی ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاستدا بەدی کراوە.
بۆشایی ئەمنی؛ گرنگترین دەرئەنجامە ئەگەرییەکان
یەکێک لە گرنگترین نیگەرانییەکان کە سەبارەت بە کەمکردنەوە یان کۆتاییهێنان بە هاوکارییەکانی نێوان واشنتۆن و هێزەکانی سوریای دیموکرات وروژێنراوە، ئەگەری بۆشایی ئەمنییە لە باکور و ڕۆژهەڵاتی سوریا.
لە ساڵانی ڕابردوودا بەشێکی گرنگی کۆنترۆڵی ئەمنی ناوچەکانی ڕۆژهەڵاتی فورات لە ئەستۆی هێزەکانی سوریای دیموکرات بووە. هەر لاوازبوونێکی ئەم هێزانە دەتوانێت ڕێگە خۆش بکات بۆ چالاکبوونەوەی شانە نهێنییەکانی داعش.
ڕاپۆرتە مەیدانییەکان ئاماژە بەوە دەکەن کە ئەو شانە نوستوانەی داعشانەی کە ماونەتەوە هێشتا لە بەشێک لە سوریا چالاکن و چاوەڕێی دەرفەتی گونجاون بۆ دووبارە بنیاتنانەوەی تۆڕەکانیان. بۆیە هەر کەمبوونەوەیەک لە توانای ئۆپەراسیۆنی SDF دەتوانێت ببێتە هۆی زیادبوونی چالاکییەکانی ئەو گرووپە تیرۆریستییە.
بۆمبێک بە ناوی کەمپی ئەل هۆڵ
پرسی زیندان و کەمپەکانی پەیوەست بە داعش یەکێکە لە فایلە ئەمنییە گرنگەکانی سوریا.
لە ئێستادا هەزاران ئەندامی داعش و خێزانەکانیان لە کەمپەکانی وەک ئەلهۆڵ و هەروەها زیندانەکانی ژێر دەسەڵاتی هێزەکانی SDF ڕاگیراون. شارەزایانی ئەمنی ساڵانێکە هۆشداری دەدەن سەبارەت بە مەترسی ئەوەی ئەم ناوەندانە ببنە مەیدانی زاوزێی توندڕەوی.
ئەگەر توانای ئەمنی هێزەکانی سوریای دیموکرات کەمبکرێتەوە، کۆنتڕۆڵکردنی ئەو ناوەندانە ڕووبەڕووی گرفتی جیددی دەبێتەوە. ئەگەری دەربازبوونی دیلەکانی داعش یان داڕمانی هەیکەلی ئەمنیی کەمپەکان دەکرێت دەرئەنجامەکانی لە دەرەوەی سنوورەکانی سوریا هەبێت و کاریگەری لەسەر ئاسایشی عێراق و تەنانەت وڵاتانی دیکەی ناوچەکەش هەبێت.
نیگەرانی کورد لە گەڕانەوەی داعش
بەشێکی بەرچاو لە بازنەی سیاسی و میدیایی کورد پێیان وایە کەمبوونەوەی پشتیوانیی ئەمریکا بۆ هێزەکانی پاراستنی گەل، زەمینە بۆ زیادبوونی گوشارە ئەمنییەکان بۆ سەر ناوچە کوردنشینەکان خۆش دەکات.
هاوکات بەشێک لە بازنەی کورد هۆشداری دەدەن کە هەر بۆشایییەکی ئەمنی لە ڕۆژهەڵاتی فوراتدا دەبێتە هۆی بوژانەوەی شانەکانی داعش و زیادبوونی هێرشە تیرۆریستییەکان بۆ سەر ناوچەکانی ژێر دەسەڵاتی کورد.
هەرچەندە تێڕوانینی جیاواز هەیە لەسەر ڕۆڵی ئەکتەرە ناوچەییەکان لەم پێشهاتانەدا، بەڵام ئەوەی دڵنیایە ئەوەیە کە کوردەکانی سوریا خۆیان لە بەربەستی یەکێک لە قۆناغە هەستیارەکانی مێژووی سیاسی هاوچەرخی خۆیاندا دەبینن.
داهاتووی ڕۆژهەڵاتی فورات؛ سیناریۆکانی داهاتوو
شارەزایان چەندین سیناریۆی سەرەکی بۆ داهاتووی ناوچەکانی ڕۆژهەڵاتی فورات پێشنیار دەکەن:
*تێکەڵکردنی وردە وردەی پێکهاتەکانی پارتی دیموکراتی کوردستان بە دامەزراوە ئەمنی و سەربازییەکانی حکوومەتی سووریا؛
* بەردەوامی سنوورداربوونی بوونی ئەمریکا لەگەڵ کەمبوونەوەی ڕۆڵی لەسەر زەوی؛
*زیادبوونی نفوزی تورکیا و گۆڕانکاری لە هاوسەنگی هێز لە باکووری سوریا؛
* زیندووکردنەوەی شانەکانی داعش لە سایەی ئەگەری بۆشایی ئەمنیدا.
هەریەکێک لەو سیناریۆیانە دەتوانێ کاریگەری ڕاستەوخۆی هەبێت لەسەر ئاسایشی سوریا، عێراق و تەنانەت سنوورەکانی ڕۆژئاوای کۆماری ئیسلامی ئێران.
ئەنجام
پێشهاتەکانی ئەم دواییە نیشان دەدەن کە هاوپەیمانی دە ساڵەی واشنتۆن و هێزەکانی سوریای دیموکرات پێی ناوەتە قۆناغێکی نوێوە. هەرچەندە هێشتا ناتوانرێت باس لە کۆتایی هاتنی تەواوەتی ئەم هاوکارییە بکرێت، بەڵام ئاماژەکانی ئێستا ئاماژەن بۆ دابەزینی وردە وردەی ڕۆڵی هێزەکانی سوریای دیموکرات لە ستراتیژی ناوچەیی ئەمریکادا.
لەم جۆرە هەلومەرجەدا چارەنووسی ناوچەکانی ڕۆژهەڵاتی فورات و پێگەی ئۆردوگاکانی داعش و داهاتووی ئاسایش لە باکوری سوریا بۆتە یەکێک لە گرنگترین پرسە ئەمنییەکانی ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست؛ کەیسێک کە ئەنجامەکانی نەک تەنها کوردەکانی سوریا، بەڵکو هەموو ناوچەکە دەگرێتەوە.
No Comment! Be the first one.