جاویارنیوز – لە ماوەی سەدەی ڕابردوودا، یەکێک لە تاڵترین واقیعە سیاسییەکانی ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست بۆ گەلی کورد، پشتبەستن بە زلهێزە دەرەکییەکان و دووبارەبوونەوەی بازنەی بەڵێن و ئیستغلال و وازهێنان بووە؛ خولێک کە لە پەیماننامەکانی دوای جەنگی جیهانی یەکەمەوە دەستی پێکرد و تا پێشهاتەکانی ئێستای ناوچەکە بەردەوامە.
کورد لە خاڵە جیاجیاکانی مێژوودا چەندین جار چووەتە نێو یارییە جیۆپۆلیتیکییەکانی زلهێزەکان بەو هیوایەی کە ڕەنگە ئەمجارەیان پشتیوانی ڕۆژئاوا و ئەمریکا بتوانێت ئاسایش، سەربەخۆیی، یان لانیکەم مافی سیاسی درێژخایەنتریان بۆ دروست بکات؛ بەڵام ئەزموونی مێژوویی دەریدەخات کە لە کاتە سەرەکییەکاندا، بەرژەوەندیی زلهێزەکانی جیهان هەمیشە لە پێش چارەنووسی کوردەوە بووە.
هەر لە پەیمانی سیڤەر دوای ڕووخانی دەوڵەتی عوسمانی کە سەرەتا پرسی پێکهێنانی دەوڵەتی کوردی وروژاند، تا دەگاتە پەیمانی لۆزان کە بە شێوەیەکی کاریگەر ئەو بەڵێنە نێژرا، کورد یەکەم ئەزموونی تاڵی خۆی لە متمانەکردن بە زلهێزەکانی جیهان ئەزموون کرد. لەو سەردەمەدا ڕۆژئاوا بەبێ گوێدانە خواستەکانی کورد، هاوکێشەی خۆی لەگەڵ حکومەتەکانی هەرێمدا پێ باشتر بوو.
ئەم ڕەوتە لە دەیەکانی دواتردا دووبارە بووەوە. لە حەفتاکانی سەدەی ڕابردوودا پشتیوانی ئەمریکا و بەشێک لە وڵاتانی ڕۆژئاوایی بۆ بزووتنەوەی کوردی عێراق زیاتر ئامرازێک بوو بۆ فشارخستنە سەر بەغدا و بەڕێوەبردنی ڕکابەرییە ناوچەییەکان نەک پابەندبوون بە مافەکانی کورد. بەڵام لەگەڵ ڕێککەوتنی جەزائیر لە نێوان شای ئێران و سەدام حوسێن لە ساڵی ١٩٧٥، لەناکاو پشتیوانی وەستا و بزووتنەوەی کورد لە عێراق گورزێکی قورسی بەرکەوت؛ ڕووداوێک کە تا ئێستاش لە یادەوەری سیاسی کورددا وەک یەکێک لە ڕوونترین نموونەکانی “مامەڵەکردن بەسەر کورد”دا ماوەتەوە.
ئەم شێوازە لە ساڵانی دواتردا زۆر گۆڕانکاری بەسەردا نەهات. ڕاپەڕینی کورد لە دوای شەڕی کەنداو، پێشهاتەکانی سوریا، شەڕی هێزە کوردییەکان لە دژی داعش و تەنانەت هاوکارییە سەربازییە بەرفراوانەکان لەگەڵ ئەمریکا، هەموویان نیشانیان دا کە ڕۆژئاوا لە تەنیشت کورد دەمێنێتەوە تا بەرژەوەندییە ئەمنی و سەربازییەکانی پێویستی پێیەتی. نموونەیەکی ڕوونی ئەمەش کشانەوەی لەناکاوی ئەمریکا بوو لە باکووری سوریا و کردنەوەی دەستی تورکیا بۆ ئۆپەراسیۆنە سەربازییەکان دژی هێزە کوردییەکان؛ ڕووداوێک کە زۆرێک لە شرۆڤەکارانی کورد بە “دوبارەبوونەوەی مێژوویی خیانەت” وەسفیان کردووە.
واقیعەکە ئەوەیە کە ئەمریکا و ڕۆژئاوا هەمیشە وەک “لیڤەری گوشاری ناوچەیی” تەماشای کوردیان کردووە، نەک هاوبەشێکی ستراتیژی هەمیشەیی. هەرکات هاوسەنگی هێز پێویستی پێی بوو، پشتیوانیی میدیایی و سیاسی و تەنانەت سەربازیش بۆ کورد زیاد دەبوو و هەرکاتێک بەرژەوەندیی ناوچەیی گەورەتر بەرز دەکرایەوە، هەمان هێزەکان بە سادەیی پەراوێز دەخران.
ئەمڕۆ زۆرێک لە نوخبە و شرۆڤەکاران لە هەرێمی کوردستانی عێراق و ناوچە کوردستانییەکانی ناوچەکە بە وریاییەوە سەیری پێشهاتەکان دەکەن. ئەزموونی عێراق و سوریا و تەنانەت پێشهاتەکانی ئەم دواییەی ناوچەکەش ئەو تێڕوانینەی بەهێزتر کردووە کە زلهێزەکان لە کۆتاییدا بەدوای بەرژەوەندییەکانی خۆیاندا دەگەڕێن نەک چارەنووسی گەلان.
ڕەنگە گرنگترین وانەی مێژوویی بۆ کورد لەم دەیان ساڵەی دواییدا ئەوە بێت کە هیچ دەسەڵاتێکی بیانی باجی هەمیشەیی پشتیوانی لە نەتەوەیەک نادات بەبێ ئەوەی بەرژەوەندییەکانی خۆی مسۆگەر بکات. مێژوو دەریخستووە کە لە ساتەوەختە گرینگەکاندا، ئەوە خەڵکی ناوچەکەن کە دەمێننەوە؛ نەک بەڵێنەکانی واشنتۆن، نەک دروشمی ڕۆژئاوا، نەک ناوبەناو پشتیوانی میدیا و سەربازی.
No Comment! Be the first one.